چهارمين
گردهمايي متخصصان بستهبندي، روز سهشنبه سيزدهم بهمن ماه در محل سالن
اجتماعات مركز آموزش بازرگاني در تهران برگزار شد. نقش مواد بستهبندي
در صنايع غذايي، موضوع اين دوره از نشست بود. نشست چهارم متخصصان
بستهبندي ركورد كمي و كيفي شركتكنندگان در اين سمينارها را شكست و
فراتر از سه نشست قبلي با استقبال بسيار خوبي روبرو شد. در اين نشست
دكتر خالقيتبار معاون آموزشي به همراه مدير دپارتمان حمل و نقل مركز
آموزش بازرگاني ر داشتند.
مـوضـوع
مـحوري چهارمين گردهميي متخصصان بستهبندي را عملكرد مواد بستهبندي
تشكيل ميداد. در اين رابطه دو سخنران به سخنراني پرداختند.
ابتدا
مهندس حميدرضا طاهري آشتياني كارشناس بستهبندي مواد غذايي و مديرعامل
شركت پوشانپلاستيك و كارشناس كميته تدوين ضوابط بستهبندي مواد غذايي
وزارت بهداشت درباره اهميت انتخاب صحيح مواد بستهبندي در صنايع غذايي
پرداخت. با آن كه بسياي از حاضران خود از صنايع غذايي آمده بودند اما
مصاديقي كه مـهـندس طاهري در خصوص اهميت مواد و برخي انحرافات در
انتخاب بستهبندي محصولات غذايي برميشمرد براي بسياري از آنها جالب و
شنيدني بود.
سخنران
بعدي رضا نورائي مدرس و مسئول آموزشهاي بستهبندي مركز آموزش بازرگاني
و كارشناس كميته ملي استاندارد بستهبندي بستهبندي بود. وي در اين
نشست به طور اجمالي به معرفي شش عامل موثر در افزايش ماندگاري مواد
غذايي و نقش مواد بستهبندي در اين شش عامل پرداخت.گفتني است گيرايي
موضوع و كاربردي بودن مباحث باعث شد تقريبا تمام زمان در نظر گرفته شده
براي استراحت بين مراسم صرف پرسش و پاسخهاي انفرادي شركتكنندگان شد و
سخنرانان زمان استراحت و پذيرايي را هم به بحث و تبادل نظر با پرسشگران
پرداختند.پس از آن نوبت برنامه پرسش و پاسخ رسيد. اين بخش از نشست نيز
بهدليل پرسشهاي كليدي و پاسخهاي فني مهندس طاهري با كيفيت بسيار بالايي
در حد سخنراني انجام شده برگزار شد. اين بخش مانند نشستهاي پيشين تا
مدتي پس از پايان جلسه به صورت سرپايي همچنان ادامه داشت.
با
تداركاتي كه انجام شد پرسنل تحريريه ماهنامه صنعت بستهبندي توانستند
متن كامل سخنراني و پاسخهاي مهندس طاهري را به رشته تحرير درآورند و در
اختيار خوانندگان محترم قرار دهند. بخش نخست سخنراني در اين شماره
منتشر شده است.
بخش دوم سخنراني و پرسش و پاسخها در شمارههاي آينده
منتشر خواهد شد.
گفتني است
كه بيشترين بازدهي نشستهاي متخصصان بستهبندي در گفت و گوهاي متقابل و
نمايش اطلاعاتي است كه روي پرده ميآيد و براي استفاده كامل از مباحث
طرح شده در جلسات، بهترين راه، حضور در نشست ميباشد. در حال حاضر حضور
در نشستهاي متخصصان بستهبندي آزاد است.
نقش و
اهميت مواد بستهبندي در صنايع غذايي
جهت
مقدمه بحث، نگرشي داريم به تحولاتي كه در يكي دو دهه اخير در صنعت
بستهبندي اتفاق افتاده است. تمام صنايع در تلاش هستند كه پيشگام
باشند و جلو بروند. سردمدار و طلايهدار همه آنها، صنعت بستهبندي
است.
امروزه هركس قصد ورود كالايي به بازار را داشته باشد چه با شكل و
شمايل جديد و يا حـرفـي تازه براي گفتن، قطعاً علاوه بر خود محصول و
محتواي كالا حتماً به بستهبندي هم فكر ميكند. چه محصولات اصلي و چه
محصولات فرعي كه در طول يكي دو دهه اخير توليد شدهاند.
همان
طور كه ميدانيم خيلي از بستهبنديهاي معمول و متعارف اسنكها عـوض
شـده اسـت. اگـر بـه خـاطـر داشته باشيد پانزده تا بيست سال پيش ما
بستهبندي اسنكهاي معمولي را به اين صورت نداشتيم. اغلب بستهها
شفاف، غير قابل تزريق گاز و غير قابل مات شدن بودند. اين به عنوان
محصول فرعي بود اما خيلي از محصولات به عنوان محصول اصلي مثل حبوبات،
قند و شكر هم بصورت فله عرضه ميشدند. در صورتي كه امروزه پيدا كردن
آنها به صورت فله سختتر مـيبـاشد. خيلي از محصولات پروتئيني به
صورتي كه امروزه عرضه ميشوند حضـور نـداشتنـد. شـايد اگر امروز ما
انواع ناگتهاي مرغ، گوشت، همبرگر را ميبينيم به دليل كمكي است كه
صنعت بستهبندي به آنها كرده است. انواع غذاهاي آماده، انواع
ساندويچها با برندهاي مختلف در بازاركه فرآيند توليد و فرآيند
بستهبندي آنها از اهميتي يكسان برخوردار است و شايد هر دو به يك ميزان
مشكل يا ساده باشد.
انـواع آب ميوهها، انواع پنيرها اعم از پنيرهاي صبحانه و فرآيند
شده به واســطــه پلـيـمــرهــاي انـعــطـافپـذيـر، فيلـمهـا،
بستـهبنـدي انعـطـافپـذيـر و بستهبنديهايي كه ميتوانند ارزان،
محافظ، نفوذناپذير باشند.
انواع
محصولات لبني را عرضه ميكنند سادهترين محصول لبني شير شايد در طول
ده تا پانزده سال گذشته روال عرضه سنتي شصت هفتاد ساله شير را، كه شيشه
بود منقرض كردند.
در
اين جا يك سوال پيش ميآيد كه آيا تنوع محصولات است كه باعث تنوع
بستهبندي ميشود و يا تنوع بستهبندي است كه سبب تنوع محصولات غذايي
در بازار ميشود؟
براي
اين كه اهميت بستهبندي را تعريف كنيم و بعد سراغ عوامل فني برويم يك
مثال ساده در اين جا بكار ميبرم. تخم مرغ يك محصول غذايي است اما به
عنوان يك ماده غذايي، يك محصول فرآيندشده محسوب نميشود كه به دليل
تفاوت در فرايند آن انتخاب شود. امروز اين روش بستهبندي تخم مرغ است
كه براي مشتري امكان انتخاب ايجاد ميكند. يعني يك بستهبندي قابل حمل
كه سادهتر و از استحكام و حفاظت بالاتر برخوردار باشد ميتواند
انگيزه ايجاد بكند كه در انتخاب يك كالا به سمت بستهبندي آن برويم.
اما بحث اصلي ما در حقيقت مهمترين نكات فني در بستهبندي مواد غذايي
است.
مهمترين نكات فني در انتخاب مواد بستهبندي را با توجه به تنوع
محصولات غذايي كه در بستهبندي است بايد در فاكتورهاي انطباق جستجو
كرد كه آنها را در سه گروه اصلي تعريف ميكنيم. يكي شناخت حساسيتهاي
محتواي بستهبندي است. ما به عنوان دستاندركار صنعت غذا وقتي سراغ
بستهبندي ميرويم بايد حساسيتهاي محصول خود را بدانيم. حساسيت از چه
نظر؟ حساسيت مواد غذايي هم در حين توليد هم در حين نگهداري بايد بررسي
شوند. به عنوان مثال شما اگر سراغ محصولات پروتئيني برويد ميبينيد
انواع كنسروها محصولاتي هستند كه افزودني ندارند. بنابر اين ميبينيم
در باره اين محصولات تمام دقت متوجه فرايند توليد است و اهميت
بستهبندي در آنها مطرح نيست.
بلكه
اهميت توليد مطرح است. دستهبندي، فرآيند پخت و ... كه بتواند پس از
رفتن محصول در داخل بستهبندي، ماندگاري آن را تضمين كند. اما محصولات
ديگري هم داريم كه فرايند نگهداري آنها اهميت دارد....
متن كامل را بخوانيد
