بسياري از دست‌اندركاران بسته‌بندي كه بيش از يك دهه‌ در اين صنعت فعاليت دارند به خاطر دارند كه ماهنامه صنعت بسته‌بندي در چند مقطع زماني با هدف ايجاد تشكل براي صنعت بسته‌بندي كشور اقدام به تجميع دست‌اندركاران بسته‌بندي كرد. قرار است چگونگي و سرانجام آن اقدامات در نشستهاي آينده متخصصان بسته‌بندي براي دست‌اندركاران اين صنعت تشريح شود. اما آن چه مهم است برايند و تجربياتي است كه تاكنون از آن همه تلاش به دست آمده است.

سـومـيـن‌گـردهـمايي متخصصان بسته‌بندي، روز سه‌شنبه هفتم مهرماه در محل سالن اجتماعات مركز آموزش بازرگاني در تهران برگزار شد. استانداردسازي، موضوع اين دوره از نشست بود. نشست سوم متخصصان بسته‌بندي همچون دو نشست قبلي با استقبال خوبي روبرو شد. از نكات مثبت نشست سوم مي‌توان به حضور دوباره تعدادي از حاضران نشستهاي پيشين اشاره كرد. هـمـچـنين تعدادي از خبرگان و پيشكسوتان توليد و بسته‌بندي نيز در نشست سوم حضور داشتند.

مـوضـوع مـحـوري سـومين‌گردهمايي متخصصان بـسته‌بندي را استانداردسازي تشكيل مي‌داد. در اين رابطه چهار سخنران به سخنراني پرداختند كه دو نفر آنها از مـوسـسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران و دو نفرديگر از شركت پاكشو بودند.

ابـتـدا مـهـنـدس همايون ذوالرياستين متخصص استانداردسازي بسته‌بندي، مدير اسبق گروه بسته‌بندي و سلـولـزي موسسه استاندارد و نماينده فعلي رييس مـوسـسـه در كميته‌ ملي استاندارد بسته‌بندي دربار قه‌بندي استانداردها، روش استانداردنويسي، مراحل تدوين و تصويب استانداردها، استانداردسازي شركتي و اهميت آن و تجربيات استانداردسازي بخش بسته‌بندي سخنراني كرد. گفتني است وي با وجود كسالت و برنامه سخت درماني كه داشت دعوت ماهنامه صنعت بسته‌بندي را براي حضور و سخنراني در اين نشست پذيرفت.

سـخـنـران بـعـدي مـهـنـدس منيژه عبدي دبير كميته‌فني استاندارد بسته‌بندي ايزو 122TC‌ د‌ر ايران و كارشناس مسئول آزمايشگاه بسته‌‌بندي فلزي موسسه استاندارد بود. وي در اين نشست از موضع دبير كميته‌ فني ايزو بسته‌بندي به سخنراني پرداخت و درباره فعاليت اين كميته‌در جهان و ايران و روش تدوين استانداردهاي ايزو بسته‌بندي براي حاضران توضيح داد.

پس از آن نوبت به نمايندگان شركت پاكشو رسيد تا تجارب موفق خود در زمينه استانداردسازي شركتي را براي مخاطبان توضيح دهند. در اين بخش از مراسم، ابتدا مهندس شقايق سعيدي از فعاليتهايي كه در شركت پاكشو  در زمينه استاندارد كردن بسته‌بندي و انبارداري انجام شده بود گفت و در ادامه مهندس راسخ‌پژوه مسئول بسته‌هاي سلولزي اين شركت استانداردسازي در گردش كار چاپ جعبه‌ها و ليبلهاي شركت پاكشو را براي حاضران تشريح كرد. در پايان برنامه پرسش و پاسخ برگزار شد كه اين بخش تا مدتي پس از پايان نشست به صورت سرپايي همچنان ادامه داشت.

با توجه به اين كه برگزاري اين نشست با انتشار شماره 110‌ مجله همزمان شد، فرصت انتشار گزارش آن در شماره مهرماه فراهم نشد. از اين رو گزارش خلاصه شده ايـن گـردهمايي در اين شماره تقديم خوانندگان عزيز مي‌گردد. در ادامه گزيده‌اي از سخنان هر يك از سخنرانان را خواهيد خواند. شايان ذكر است بخشهايي از بيانات مهنـدس ذوالـرياستين در سايت موسسه استاندارد و بخشي از مطالب ارائه شده‌توسط مهندس عبدي نيز به تفصيل در شماره 101‌ ماهنامه صنعت بسته‌بندي قابل دستيابي است كه در اين جا از ارائه دوباره آنها خودداري شده‌است.

همچنيـن گفتنـي اسـت كـه بيشتـريـن بـازدهي‌ نشستهـاي متخصصـان بستـه‌بنـدي در گفت و گوهاي متقابل و نمايش اطلاعاتي است كه روي پرده مي‌آيد از اين رو آن چه در ماهنامه منتشر مي‌شود تنها ورودي بحثها است و براي استفاده از مباحث طرح شده در جلسات، بهتـريـن راه، حضـور در نشسـت مي‌باشد. حضور در نشستهاي رايگان متخصصان بسته‌بندي آزاد است.

همايون ذوالرياستين

 اعضايي كه در كميته ‌برنامه‌ريزي تصميم‌گيري مـي‌كـنـنـد عـبـارتـند از  معاون برنامه‌ريزي و تدوين موسسه‌ استاندارد، معاون نظارت بر اجراي موسسه‌ اسـتـانـدارد، كـارشـنـاس تـدوين مربوطه، كارشناس آزمايشگاه مربوطه. پس از اعلام منبع براي تدوين اسـتـانـدارد و نوشتن قرارداد  اولين كاري كه انجام مي‌دهيد تشكيل كميسيون اوليه،  متشكل از كساني است كه به اين موضوع مرتبط مي‌شوند و صاحب ‌نظر هستند. در تركيب كميسيون اوليه شخصي كه مـسئوليت تدوين استاندارد را به عهده مي‌گيرد به عـنـوان دبـيـر تـدويـن تـعـيـيـن مـي‌شود. بعد از آن نـماينده‌اي از موسسه استاندارد  مدارك مورد نظر براي تدوين استاندارد را مورد بررسي قرار ‌مي‌دهد. همچنين عنوان استاندارد بايد  در كميسيون اوليه تصويب بشود پس از بررسي مدارك ارائه شده براي تدوين استاندارد از جلسات كميسيون اوليه صورت جلسه‌اي تهيه مي‌شود و به موسسه‌استاندارد ارائه مـي‌شود. بعد از اين مرحله كميسيون فني شروع مي‌شود، كميسون فني متشكل از   افراد متخصصي اسـت كـه پـس از بـررسي و جمع‌بندي، مدارك به مـوسـسـه اسـتـانـدارد فرستاده مي‌شود و كميسون نـهـايـي كـار كـمـيـسـيـون فـني را مورد ارزيابي قرار مـي‌دهد. پس از تصويب كميسيون ‌نهايي بر طبق استاندارد شماره 5‌ (مقررات مربوط به شيوه و ساختار نـگـارش اسـتـانـدارد) اسـتاندارد تاييد شده ويرايش مـي‌شـود. و پـس آن وارد كـميته ملي مرتبط با آن استاندارد مي‌شود و با تصويب اعضاء كميته ملي به عنوان استاندارد مصوب كشور در مي‌آيد و براي چاپ بـه عـنـوان اسـتـانـدارد ملـي بـه مـوسسه استاندارد فرستاده مي‌شود....

منيژه  عبدي

كارشناس مسئول آزمايشگاه بسته‌‌بندي فلزي هستـم از سـال 72‌ در موسسه استاندارد در بخش بسته‌بندي قوطي‌هاي فلزي  فعاليت ‌مي‌كنم .

 لازم مي بينم كه توضيح بدهم  بهتر است افراد حقيقـي و حقـوقـي كـه اقـدام بـه تدوين استاندارد مــي‌كننـد از  استـانـدارد شمـاره 5 استفـاده كننـد و قالب‌بندي را براساس اين استاندارد شروع كنند. به ايــن دلـيــل كــه حـتـي اگـر يـك اسـتـانـدارد تـمـام ظرافت‌هاي خودش را داشته‌باشد و از نظر فني هيچ مشكلي نداشته باشد ولي قالب ‌بندي شماره 5‌  در آن رعايت نشده باشد به هيچ عنوان از كميته ملي اجازه عبور ندارد و تصويب نخواهد شد.

در رابـطـه بـا استانداردسازي، از سياست‌‌هاي مـوسسـه اسـت كـه از استاندارد‌هاي بين‌المللي به عنوان مرجع و منبع اصلي تدوين تمام استاندارد‌ها استفاده كند.

آشنايي با سازمان بين‌المللي استاندارد  در رابطه با استانداردسازي 

ضرورت تاسيس سازمان ايزو

در واقع اين ضرورت  در اين چهار‌ آيتم توصيف شده

1- توسعه دانش فني و ايجاد ظرفيت‌ها فن‌آوري

2- ايـجـاد يـك زبـان واحـد بيـن تـوليـدكننـدگـان و مصرف‌كنندگان

3‌- تسهيل در تجارت و انتقال فن‌آوري

‌4- طرح‌نياز‌هاي صنعت

 و از اهـداف اصلـي سـازمـان ايـزو د تـدويـن اسـتــانــدارد‌هــاي بـيــن الـمللــي تـسـهـيـل تجـارت بـيـن‌الـمللـي، كـيـفـيت، ايمني و امنيت حمايت از مشتريان و حفاظت از محيط زيست توسعه بهينه‌ فن‌ا~وري را مي‌توان نام برد...

رضا نورائي

 حـدود چهار سال است كه عضو كميته ملي  ‌استاندارد بسته‌بندي هستم.  هدف از تشكيل اين سمينار   اين است كه سطح كارشناسي خودمان را در بخـش بسته‌بندي بالا ببريم،  فلسفه وجودي اين جلسـه ايـن بـود كـه شـركت‌ها وارد استانداردسازي شـركتـي بشوند، استاندارد‌هاي شركتي ما مي‌تواند استاندارد‌هاي ملي را تقويت كند.  بنابر اين نمونه‌اي از استاندارد ‌شركتي را در اين جا معرفي مي كنيم...

شقايق سعيدي

شركت توليدي و شيميايي پاكشو از سال 1381 با اضــافــه كـردن بـخـش بـسـتـه‌بـنـدي در دو شـاخـه بسته‌بندي كاغذي و مقوايي و بسته‌بندي پليمري در واحد تحقيق و توسعه، حركت هدفمندي را به سمت استاندارد كردن بسته بندي و فرايند‌هاي وابسته به آن آغـاز كـرد. پـس از تدوين و بهبود استانداردها، بـخـش بستـه‌بنـدي از اواسط سـال 1386 بـه واحـد تـداركـات داخلـي مـنـتقل و در دو قسمت تداركات پلا‌ستيك و چاپ و بسته بندي، مستقر شد.

هدف از اين امر، قرار گرفتن در كنار بازوهاي اجرايي تامين و تعامل مستمر با آنها و شركاي تجاري و كنترل بهتر در راستاي رعايت استاندارد‌هاي تعريف شـده در زمـيـنـه بـسـته‌بندي توسط شركاي تجاري پاكشو بوده است.  يكي از اولين اقدامات ما در زمينه اسـتـانـداردسـازي بـسـتـه‌بـنـدي، اسـتـانـدارد كـردن كارتن‌هاي ثانويه  بود. ما فرمت قديمي را تغيير داديم و فرمت استاندارد جديد از 1382 به كار گرفته‌شد...

در جعبـه‌هـاي پـودر شـوينـده استانداردسازي محل ثبت اطلا‌عات تاريخ توليد، سري ساخت و زمان توليد و قيمت فروش محصول توسط استفاده از جت پــريـنــت صــورت گــرفــت. هـمـچنيـن بهبـود فـرم بسته‌بندي از طريق تعريف استاندارد داخلي براي گوشه در‌هاي جعبه و تغيير در استاندارد فرمي‌ نقاط چسب‌خور جهت كاهش در ريزش پودر  هنگام حمل و نقل از اصلاحاتي بود كه براي آنها استاندارد تعريف شد.تغيير در فرم گوشه فلپ‌هاي بيروني بالا‌ و پايين جـعـبـه‌هـا، تـغيير درنقاط چسب خور جعبه نيز در همين راستا انجام شد.

استانداردسازي داخل سازماني

در بـحـث اسـتـانداردسازي داخل سازماني ما بـراي خـريـد نـوار چـسـب مـورد نـيـازمـان فـرمـولـي انـحـصــاري داريـم. ايــن فــرمــول بـه طـول كـارتـن وابسته‌است. كافي است كه  طول كارتن جديد را وارد كنيم و ميزان مصرف چسب را بر حسب حلقه بدست ‌ا~وريم و از ايـن طـريـق مـيـزان مـصـرف نـوار چسب خودمان را استاندارد كرديم.  بدين ترتيب توانستيم يـك اسـتـانـدارد شـركـتي داشته‌باشيم و اين امكان كنترلي خوبي رو  به ما داد  تا بتوانيم بر حسب آن خريد انجام دهيم.

 راسخ‌پژوه

استاندارد سازي چاپ و بسته‌بندي در پاكشو

با توجه به  تنوع فرمت‌هاي چاپي  كه در شركت پاكشو وجود دارد مانند انواع اتيكت‌ها، فيلم‌ها و... ‌ بـراي كليـه كـارهـاي چاپي يك سند تعريف كرديم شامل چند فرم كه به روند كاري آتليه طراحي و  واحد چاپ اضافه شده است. 

فرم ديگري به نام سفارش طرح جهت چاپ  را داريـم. با وجود اين كه واحد پاكشو  آتليه‌طراحي داشت اما به علت گسترده بودن حجم كاري، مجبور بود به صورت پروژه‌اي با طراحاني خارج از مجموعه هـمـكــاري داشـتــه‌باشــد، امــا بـراي ايـن كـار هيـچ استانداردي وجودنداشت و هميشه فايل‌ها به همان فرمتي كه طراح آموزش ديده بود، درست يا نادرست  وارد مجموعه مي‌شد و متاسفانه به مشكلات زيادي برمي‌خورديم.

مواردي وجود داشت كه فرمت‌ها، فرمت‌هاي درستي نبود و  زمان چاپ و توليد رو  عقب مي‌انداخت و بـه هـمـيـن علت وقت ما بيشتر به آموزش طراح مي‌گذشت تا اجراي پروژه. بنابر اين فرمتي طراحي شد كه بر اساس آن  طراح يا آتليه طراحي موظف است كه كليه فايل‌ها شامل اتيكت، كارتن ، ساك‌ها  و هر ‌آن چه كه مربوط به ملزومات بسته‌بندي است را  در اين فرمت به ما ارائه بدهد.

اين فرم شامل تفكيك‌هاي رنگ دايكات‌ها و ...  است، و همه چيز  به‌صورت مكتوب در اين فرم ثبت خواهد شد  و در نهايت  بايد به امضاء مسئول طـراحي و مسئول گروه محصول بازاريابي برسد تا بـراي مـجـموعه چاپ و بسته‌بندي سنديت داشته‌ ‌باشد.

مـجـمـوعه ‌هايي كه با واحد پاكشو  همكاري دارند  اعم از پيمانكاران، چاپخانه‌هايي كه در داخل  و خارج از  كشور فعاليت مي‌كنند، با اين فرمت آشنا هستند.