بسياري از دست‌اندركاران بسته‌بندي كه بيش از يك دهه‌ در اين صنعت فعاليت دارند به خاطر دارند كه ماهنامه صنعت بسته‌بندي در چند مقطع زماني با هدف ايجاد تشكل براي صنعت بسته‌بندي كشور اقدام به تجميع دست‌اندركاران بسته‌بندي كرد. قرار است چگونگي و سرانجام آن اقدامات در نشستهاي آينده متخصصان بسته‌بندي براي دست‌اندركاران اين صنعت تشريح شود. اما آن چه مهم است برايند و تجربياتي است كه تاكنون از آن همه تلاش به دست آمده است.

12 مـرداد 88‌ مركز آموزش بازرگاني در تهران بـراي دوميـن‌بـار ميـزبـان جمعـي از دست‌اندركاران بـسـتــه‌بـنــدي بــود كــه تحـت عنـوان گـردهمـايـي مـتـخـصـصان بسته‌بندي به دعوت ماهنامه صنعت بسته‌بندي و مركز آموزش بازرگاني پاسخ مثبت داده و ساعاتي را در كنار هم گذراندند.

جلـســه در ابـتــدا مــطــابـق روال مـعـمـول بـا صحبتهـاي رضـا نـورائـي سـردبيـر مـاهنـامـه صنعت بستـه‌بنـدي و مسئـول دپـارتمـان بستـه‌بنـدي مركز آموزش بازرگاني آغاز شد. از ويژگي‌هاي نشست دوم اين بود كه تعداد كارشناسان درگير در امر بسته‌بندي حاضر در آن  نسبت به جلسه گذشته‌ بيشتر بود.

نكته‌ ديگر اين كه بسياري از حاضران در اين جلسـه در نشست قبلي حضور نداشتند. از اين رو بخشي از مطالب بنياني كه در جلسه پيشين اعلام شده بود در اين نشست نيز تكرار شد. (خوانندگان گرامي‌ در صورت تمايل به آگاهي از مطالب ام شده در جلسه نخست مي‌توانند به شماره 108‌ مجله، گزارش نخستين گردهمايي متخصصان بسته‌بندي مراجعه كنند.)

پـس از پـذيـرايـي، حـاضران با تغيير چيدمان صندلي‌ها به صورت دايره نشسته‌ و ضمن معرفي به طرح ديدگاه‌ها و پرسشهاي خود پرداختند. گفتني است طولاني شدن جلسه به مدت يك ساعت بيشتر از وقت اعلام شده و عدم ترك جلسه توسط حضار، نشان از جذابيت جلسه داشت.

در ادامه، بخشي از گفت و گوها و مباحث طرح شده در اين نشست را مي‌خوانيد.

سيما قاسم‌خاني

كارشناس گروه بسته‌بندي،‌ سازمان توسعه تجارت ايران

از سال 84‌ بخش تحقيقات بسته‌بندي در اين واحد تشكيل شده و تحقيقات در زمينه بسته‌بندي، بــرگــزاري كلـينيـك‌هـا بـراي تـوليـدكننـدگـان، ارائـه دستورالعمل‌هاي‌ بسته‌بندي  و تماس با اتحاديه‌ها از جمله ‌ كارهاي اين بخش مي‌باشد. اين بخش  بيشتر بـا اتحاديه‌ها در تماس است، اتحاديه‌ها مشكلات بسته‌بندي‌خود را  در زمينه مربوطه مطرح  مي‌كنند و ايـن بـخـش نـيـز سعي مي‌كند از طريق اداراتي كه دسـت‌انـدركـار هـسـتند آيين‌نامه‌هايي را به تصويب برساند. سپس اين مصوبه‌ها در اختيار صادركنندگان قرار مي‌گيرد و آنها موظف به رعايت آن هستند.

حسن گنجو

مدير تحقيقات شركت مصطفي مهر يزد و فام نام تهران

‌اطلاع رساني از چه طريقي است؟

قاسم خاني

از طريق سايت سازمان توسعه تجارت

 گنجو

در طراحي بسته‌بندي هم كمك مي‌كنيد؟

قاسم خاني

مـا مـسـتـقـيـما اين كار را انجام نمي‌دهيم  و گروهي نيز در اختيار نيست‌ ولي مي‌توانيم شما را به مراكزي معرفي كنيم كه اين كار را انجام دهند.

پوپك كاوياني

مدير تضمين كيفيت شركت كيك و كلوچه درنا 

اگـر مـا در مـورد لـفـاف مـشكل داشته‌ باشيم مي‌توانيم  از كمك شما استفاده كنيم؟

شيوا كي‌منش

كارشناس گروه بسته‌بندي،‌ سازمان توسعه تجارت ايران

ما بيشتر با اتحاديه ها در تماس هستيم يعني اتحاديه مورد نظر  بايد مشكل خود را اعلام نمايد تا مورد بررسي قرار گيرد.

كاوياني

 مـا شايد ظاهراً مشكلي نداشته‌باشيم اما در حال حاضر در صنعت خودمان لفاف بسته‌بندي‌ها مشكل دارد و هيچ گونه استاندارد و نه حتي منبعي كه بتوان از آن استفاده ‌كردوجود ندارد، مگر اين كه از اطلاعات خود توليدكنندگان لفاف استفاده كنيم كه آنهـا هـم اطلاعـات دقيـق و كـاملـي ندارند. ما اگر بخـواهيم كيفيت بسته‌بندي را بالا ببريم بايد روي لفاف‌هاي بسته‌بندي كار كنيم.

كي‌منش

 فكـر مـي‌كنـم مـوسسه استاندارد مي‌تواند به شماكمك كند.

سيدمحمدعلي موسوي

مدير شركت مصطفي مهر يزد و فام نام تهران ‌

وقتي از كلمه كلينيك استفاده مي‌شود در اين جا اين سوال مطرح مي‌شود كه آيا سازماني هست كه مي‌تواند در امر لفاف بسته‌بندي محصولات  به ما ياري برساند و آن را ارتقاء دهد‌؟

كي منش

واحدهاي توليد بايد مشكل خود را به صورت كتبي مطرح كنند چون تمام كلنيك ها بصورت كتبي برگزار مي‌شود.

 گنجو

چند سوال براي من پيش آمده است. شما  در جهـت بهبـود صنعت بسته‌بندي خرما چه كارهايي انجام داده‌ايد؟  خرما صنعتي است كه در ايران  توليد وسيعي دارد و متاسفانه سال‌ها است كه هيچ‌ گونه  تغييـري در صنعـت بستـه‌بنـدي خـرما ايجاد نشده اسـت. سـازمـان تـوسعه تجارت به عنوان سازماني دولتي  براي  اين صنعت كه جنبه صادراتي  نيز دارد چه كاري انجام داده است؟

قاسم خاني

آيا شما جزو اتحاديه‌اي هستيد؟

خير.

قاسم‌خاني

ما سازماني دولتي هستيم و نمي‌توانيم از يك شخص خاص حمايت كنيم، ما يك كلينيك  مختص به اين صنعت تشكيل داده‌ايم و كساني كه در اين زمينه مشكل داشتند در اين كلينيك شركت كردند. به جز آن يك كتاب نيز  در زمينه بسته‌بندي خرما تهيه كرده‌ايم كه براي صادركنندگان  و به اكثر استانها‌ي خرما‌خيز هم ارسال شده است. خوشه‌هاي صادراتي خرما را نيز تشكيل داده‌ايم. از اين طريق ما حمايت خـودمـان را انجـام مـي‌دهيـم و بيشتـر كسـانـي كـه بخواهند اين حمايت را داشته‌باشند بايد با اتحاديه خـودشـان در ارتـبـاط بـاشـند و اين حمايت‌ها را از اتحاديه مربوطه بخواهند و اين جزئي از وظايف ما مي‌باشد.

نورائي (خطاب به گنجو(

سازمان توسعه تجارت با تشكل‌ها كار مي‌كند.  نه فقط قسمت مربوط به بسته‌بندي، خود سازمان نيز  بارها تاكيد كرده  كه ما فقط اتحاديه‌ها و تشكل‌ها را مي‌شناسيم و براي  افرادي كه خارج از اتحاديه‌ها هستند كتاب‌هايي تهيه كرده‌اند.10‌ كتاب در ‌زمينه محصولات مختلف  تهيه شده‌ كه به صورت رايگان در اخـتـيـار مـتـقاضيان قرار مي‌گيرد. اما اگر محصولي خوب رشد نمي‌كند فقط بحث اين نيست كه شما و آن‌هـا مـشـكـل داريـد مـوارد ديـگري هم هست كه مطمئناً خود شما هم در جريان هستيد. در صنعت، بسته‌بندي جزئي از توليد است ضمن آن كه ما هم صنعت داريم  و هم كشاورزي.  شما نمي‌توانيد قوانين صـنـعــت را بـه كـشـاورزي تـعـمـيم دهـيـد. ايـن دو استانداردهاي متفاوتي دارند.

آن چه  كه شما راجع به ا~ن صحبت مي‌كنيد عمليـات پـس از بـرداشـت در كشـاورزي است.  اما بسته‌بندي در واحد صنعتي جزء پروسه توليد است. در بـخـــش كـشـــاورزي،‌ كـشــاورز بـسـتــه‌بـنــدي را نـمــي‌شنـاسـد. بستـه‌بنـدي را جـزء پـروسـه تـوليـد نمي‌داند  و  اين قابل تعميم دادن به آن فرمول صنعت نيست. در كشاورزي قوانين صنعت اجرا  نمي‌شود تمام تجهيزات و دانش كشاورز براي كاشت ، داشت و برداشت است.

در حال حاضر تحصيل‌كرده‌‌هاي كشاورزي  تلاش مي‌كنند كه عمليات پس از  برداشت را به برداشت اضافه كنند. يعني كاشت، داشت، برداشت و پس از برداشت. اما اين  مورد هنوز نهادينه‌ نشده‌است  و من فكر مي‌كنم كه اين بخش (كلينيك بسته‌بندي) بايد اطلاعات را در اختيار تجار قرار دهد‌تا خرما را از حالت بسته‌بندي   2‌ يا 3‌ كيلويي خارج كنند. واقعيت اين است كه  بسياري از مردم  نمي‌دانند خرمايي كه در جـنوب كشور توليد مي‌شود ”در بخش دشتستان“ چيست؟ اما من بارها و بارها در مجله نوشته‌ام كه خرماي دشتستان كاملاً متفاوت است.

بايد براي محصولات مانند خرما استانداردي وجود داشته‌‌باشد. يعني اين كه مواد غذايي آماده مصرف بايد با بسته‌بندي ارائه شود.

كي‌منش

در زمـيـنـه خرما، هم توليد و هم  بسته‌بندي مـشـكـل دارد، حـتـي آمـوزشـي در زمـيـنـه چـيدن، نگهداري و در نهايت شيوه بسته‌بندي اين محصول به روش صحيح در اختيار نيست،  پس چطور احتمال تحول در اين صنعت از ابتدا تا انتها‌وجود دارد؟ 

نورائي

ايـن مسئلـه كـاملاً مـورد بـررسي قرار گرفته، توليدكنندگان در اين صنف با محدوديتهاي زيادي مواجه هستند از قبيل نداشتن  سورت، دانه‌بندي و ...كه در نهايت عمليات پس از برداشت به درستي انجـام نمـي‌شـود. ولي در مجموع فكر مي‌كنم اين خوب است كه خواسته‌ها به اين شدت مطرح بشود و مـن هميشـه از طـرق مختلف كساني را كه بهره‌ور بسته‌بندي هستند تشويق كردم تا در   امر بسته‌بندي بهتر فعاليت كنند.

كاوياني

احساس مي‌كنم امروز موارد جديدي ياد گرفتم و سعـي مـي‌كنـم بـا بـرقراري ارتباط بين دوستان و عـزيزاني كه در اين واحد فعاليت مي‌كنند،  هم به معلومات خود  اضافه كنم و هم در جهت پيشبرد بحث كيفي كارخانه قدمي‌ ‌بردارم.

نورائي (خطاب به حاضران(

حال كه خانم كاوياني اين را گفتند اجازه بدهيد كـه راجـع بـه شـركـت ايشـان (دُرنـا) چيزي بگويم. منطقه‌اي در كشور ما وجود دارد به نام (بنيس)كه بسياري از فعاليت‌هايي كه در زمينه بسته‌بندي انجام مــي‌شــود بنـوعـي مـربـوط بـه ايـن منـطقـه اسـت.  بنيسي‌ها نقش زيادي در چاپ و بسته‌بندي كشور دارنـد، بـنـيانگذاران برخي چاپخانه‌هاي درجه يك لـفـاف بسته‌بندي مثل چاپ پرنيان، متعلق به اين منطقه هستند. بنيانگذار شركت دُرنا هم متعلق به بنيس است و حتي يك كارخانه هم در بنيس دارد.

البته‌ من قصد داشتم كه  يك گزارش از بنيس در مجله  داشته‌‌باشم  به اين دليل كه در اين منطقه افـراد زيـادي  در بـخـش بـسـته‌بندي و توليد لفاف بسته‌بندي كار كردند و در  دو  رشته‌چاپ و بسته‌بندي بسيار شاخص هستند.

 گنجو

در بـسـتـه‌بـنـدي مـواد غـذايـي لـفاف‌هايي كه استفاده مي‌شود از جنس پلي‌اتيلن هستند. لفافي كه تنفس نداشته‌باشد. حال اين سوال  پيش مي‌آيد كه آيا از اين لفافها مي‌توان در بسته‌بندي مواد غذايي استفاده كرد؟

كاوياني

در صنايع غذايي بحث اين است كه هر چقدر اين تنفس كمتر باشد بهتر است. به اين دليل كه اصلاً نبايد تبادلي وجود داشته‌باشد. براي اين كه كيفيت   در هر محصولي حفظ ‌شود.

نورائي

در اين جا ما با موردي به نام رطوبت نسبي و  رسيدن به تعادل رطوبت مواجه هستيم. ما در دوره اول مـهـنــدســي بـسـتــه‌بـنــدي يـعـنــي مــديـريـت عـمـومـي‌بـسته‌بندي راجع به اين موضوع صحبت مي‌كنيم. در اين بخش شما متوجه خواهيد شد كه از تماس كدام محصولات با هوا بايد جلوگيري كرد، و درخواهيد يافت كه تعدادي از محصولات  براي اين كـه بـه رطـوبـت نـسـبي برسند چه فرآيندي را طي مي‌كنند. در اين بين بعضي از محصولات يا خيلي مرطوب مي‌شوند مانند شكر و قهوه يا اين كه كاملا خشك مي‌ود مانند نان و كيك و كلوچه و ....

توصيه مي‌كنم از اين بحث خارج شده و با سا حاضران در جلسه آشنا شويم.

زينب كيانوش

مهندس مكانيك از شركت ايمني خودرو سازنده كمربندهاي  ايمني

در بـخش اتوماسيون فعاليت مي‌كنم  و چند ماهي است كه روي پرو‌ژه بسته‌بندي  محصولاتمان در حـال كـار هستيم. قصد داريم براي سهولت در جابجايي و انبارداري،  طرح بسته‌بندي  محصولات شركت را تغيير دهيم.

نورائي

 كمربندهاي ايمني توليدي شما بر روي چه نوع اتومبيل‌هايي نصب مي‌گردد؟

كيانوش

 70‌‌‌% كـمـربـنـدهـاي ايـمـنـي پـرايـد همچنين كمربند‌هاي سمند، پژو و ... از توليدات شركت ما مي‌باشند.

نورائي

 اين جالب است كه شما به اين مسئله توجه داريـد. بـحـث بـسـتـه‌بـنـدي صـنعتي دقيقاً يكي از بخش‌هاي پنهان در كارشناسي بسته‌بندي  است كه طـرح جامع آن اولين بار توسط آقاي كحال‌زاده و همكارانش در ساپكو، انجام شد.

بـسـتـه‌بندي صنعتي داخل خط توليد به كار گرفته‌ مي‌شود و كاملاً هم سفارشي است. زماني ‌كه قطعه از بيرون وارد كارخانه مي‌شود بايد بسته‌بندي آن به گونه‌اي باشد كه با انبار، شيفت كاري وخط توليد هماهنگ باشد. وقتي مي‌خواهيد قطعه‌اي را وارد خط توليد كنيد ممكن است  در‌خواست شما  با يك كارخانه ديگر كاملاً متفاوت باشد  و كارخانه ديگر اين قطعه را با بسته‌بندي و آرايش متفاوتي مناسب با خط توليد خود بخواهد و شما مناسب خط توليد خودتان اين را تنظيم مي‌كنيد. براي مثال  بعضي از قطعات بايد در شانه بسته‌بندي شده  باشند مانند پيچ كه بايد به تعداد در شانه قرار گيرد تا كارگر آن را  بر داشـتـه و نـصـب كـنـد. الـبـتـه‌ مـا در دوره مديريت مـقـدمـاتـي بـسـته‌بندي بيشتر راجع به آن صحبت خواهيم كرد.

ليدا زنده دل

مسئول فني اتحاديه مركزي تعاوني هاي روستايي و كشاورزي ايران 

بيشتر فعاليت سازمان ما بازرگاني است و  در بـخـش بـسـتـه‌بـنـدي هـيـچ‌ گـونـه فـعـالـيـتي انجام نمي‌دهيم. اما در مورد بسته‌بندي خرما و مطالبي كه گفته‌شد كاملاً حق با دوستان است و هر ساله هزاران تن  خرما بدون اين كه به مرحله بسته‌بندي برسند فاسد شده ‌و از بين مي‌روند.

حسين اميري شاهنده

مسئول مهندسي بسته‌بندي رينگ سازي مشهد

در شركت ما در 4‌ سال اخير، بحث بسته‌بندي و مهندسي بسته‌بندي، حدود 350‌ ميليون تومان، از طـريـق بهبود كيفيت بسته‌بندي، كاهشهزينه در بـسته‌بندي مواد و حمل و نقل صرفه‌جويي ايجاد كـرده‌اسـت. در مـورد بـحثهايي كه دوستان مطرح كردند من فكر مي‌كنم اگر سازماني به عنوان نظام مـهـنـدسـي بـسـته‌بندي ايجاد شود بسياري از اين مسائل مي‌تواند قابل حل باشد.

نورائي

دوستان لطفاً به سايت مجله مراجعه كنند، در سايت مطلبي هست با نام ”سازمان نظام بسته‌بندي“ و  آن مطلب را حتما مطالعه نماييد. در آن به مواردي  اشاره شده، به دليل چندگانه‌ بودن صنوف مرتبط با بسته‌بندي، به جاي هر تشكلي كه ممكن است در آن اختلاف وجود داشته‌باشد،  سازمان نظام بسته‌بندي دركشور لازم است.

بـراي مـثـال زمـاني كه يك كار توليدي مانند سـاخـتـمـان بـا رشته‌هاي تخصصي متنوع و گاهي متناقص سر و كار پيدا مي‌كند، سازمان نظام مهندسي سـاختمان ايجاد مي‌شود. دقيقاً بسته‌بندي هم به همان دليل كه  بين رشته‌اي و چند جانبه است و با مـحـصـولاتـي كه توليدكنندگانشان  با هم متناقض هستند يعني در جهت عكس هم و يا به ضرر هم  عمل مـي‌كـنـنـد. و بـسياري دلايل ديگر كه  در آن مقاله نـوشـتـه‌شـده مـا پـيـشـنهاد سازمان نظام مهندسي بسته‌بندي را داديم و خيلي‌ها هم آن زمان كه اين مـطلـب نـوشته‌شد موافق بودند. اكنون من خيلي خوشحال هستم كه ايشان بدون اين كه آن مطلب را خوانده باشد به اين موضوع رسيده‌ است.

علي اصغرقلعه‌نوعي

سرپرست واحد بسته‌بندي صنايع شهيد شاه‌آبادي  وابسته‌ به صنايع دفاع

واحـد بستـه‌بنـدي شهيـدشـاه‌آبـادي به تازگي شكـل گرفته‌ و يك واحد نوپا مي‌باشد، و بيشتر با قـطعـات فلزي و پليمري سروكار داريم. همه كارها بصـورت تجـربـي انجـام مـي‌شـود. البتـه‌ ‌بسياري از  مسائل  بسته‌بندي به درستي در آن  رعايت نمي‌شود  و‌ هنوز به آن سطح نرسيديم كه مشكلات را دريابيم و به همين دليل در اين جلسه حضور پيدا كردم تا  از نظر متخصصان استفاده كنم.

نورائي

‌بسياري از مواردي كه در بخش بسته‌بندي غير نـظـامـي‌استفـاده مي‌شود  در بخش نظامي‌ وجود دارد. علاوه بر مواردي كه در بخش غيرنظامي‌ وجود ندارد. مطالعات بخش نظامي‌ در هر سطحي بسيار گسترده‌تر ازبخش غيرنظامي‌ است. علاوه بر موارد خاص خودش،  موارد بي‌خطر مانند  غذا، حمل و نقل، ساختمان و ... نيز در بخش نظامي‌ ‌وجود دارد. در بخش نظامي مطالعات روي بسته‌بندي ‌غذا، نان يا  بستـه‌بنـدي آب در سـطحي بالاتر انجام مي‌شود و شـايـد چنـد سـال بعـد در بخـش غيـرنـظـامي مورد استفاده قرار بگيرد.

حسين علي‌پور

فرآورده‌هاي چوبي علي‌پور

زمينه فعاليت شركت ما ”توليد انواع و اقسام بـاكـس و پالت چوبي“ است. و در حال حاضر يك دهه‌است كه در حال فعاليت هستيم  و بيشتر با صنايع غذايي  همكاري داريم. اما  اكثر مواقع بيشتر از يك بار اين همكاري صورت نمي‌گيرد آن هم در مواقعي است كه شركت‌ها  مجاب مي‌شوند كه بسته‌بندي چوبي داشتـه‌بـاشنـد در غيـر ايـن صـورت حـاضـر نيستنـد هيچ‌گونه  هزينه‌اي بابت بسته‌بندي چوبي  پرداخت كنند. اين در صورتي است  كه  به علت مكانيزه شدن و عدم استفاده از نيروي انساني مجبور هستند كه با ليفتراك محصولاتشان را جابجا كنند و حتما  نياز دارندكه از پالت استفاده كنند. اما‌ تا جايي كه مجبور نباشند اين كار انجام نمي دهند.

نورائي

ويژگي‌هاي خاص چوب و قيمت آن باعث شده  ايـن بخش يكي از قسمت‌هاي محروم بسته‌بندي باشد. با اين حال چوب برخي كاربردها‌ در بسته‌بندي دارد كه بسختي با مواد ديگر جايگزين مي‌شود.

ميناجاني

مدير كنترل و تضمين كيفيت صنايع غذايي نفيسا

لازم مــي‌بينـم تـوضيحـاتـي در مـورد سـاخـت پـالت‌هاي چوبي داشته‌باشم، پالت‌ها و باكس‌هاي چوبي حتي در همان زمان كه پالت‌ها و باكس‌هاي پـلاسـتـيـكـي تـولـيـد نـشـده بـود، نـوع ساختارشان به‌گونه‌اي نبود كه جنس بادوامي‌ ‌باشند و ممكن بود در كارخانه  بر اثر گذر زمان خراب شده ‌و يا حشره بزنند. همچنين قابل شستشو و ضدعفوني نبودند و مـشـكـلاتـي از ايـن دسـت.  بـا  تـوجـه  بـه اين كه محدوديت مصرف اقلام چوبي در  صنايع غذايي هر روز  بيشتر مي‌شود. پيشنهاد من اين است كه شما  به سراغ صنايع ماشين‌سازي، خودروسازي، نظامي‌ ‌و... برويد و بر اساس نياز‌هاي مشتري توليد داشته‌باشيد. البته‌ بايد اين را بدانيد كه  شركتي كه تعداديپالت تهيه ‌مي‌كند سالها از آن استفاده مي‌كنند و شما بايد سراغ كساني برويد كه صادرات دارند.

موسوي

اين جلسه خيلي من را به وجـد آورد و از دو هـفـته‌‌پيش بـسيار مشتاق بودم كه در اين جلــســــه شـــركـــت كــنـم. در نـمــايـشـگــاه بــا آقـاي نـورائـي ملاقاتي داشتم و ايشان مطالبي را به من گفتند كه بازتاب  ‌آن در مقالات ايشان  در مجله كاملاً مشخص است. ايشان صحبت‌ها  و نظرات  افراد را به صورت مـقـالات و گفت و گو‌هاي جالب در مجله به چاپ مـي‌رسـاند و من در نامه‌هايي كه براي وزارتخانه‌ها مـي‌نـويـسم از ايـده‌ها و جمله‌هاي ايشان استفاده مي‌كنم . 

به نظرم ما در بخش بسته‌بندي بايد يك نهضت و يك انقلابي داشته‌باشيم و تازه بعد از 30‌ سال برسيم بـه اصـلاح الـگـوي مصرف. ما بايد به جاي اين كه بسته‌بندي را در انتها‌ قرار بدهيم از ابتدا به مسئله بسته‌بندي توجه كنيم و بعد محصول را توليد كنيم.